Fokuso sur...
|
Ekologio estas scienco studanta rilatojn inter vivaj organismoj kaj ilia vivmedio, t.e. ĝi estas la fako, kiu celas kompreni la funkciadon kaj evoluon de la ekosistemoj, rilatojn inter vivantaj specioj kaj ilia vivmedio, kaj ekvilibrojn estiĝantajn en la natura medio aŭ ĉirkaŭumo. Tiu kompreno atingeblas per observado, eksperimentoj, post kiuj eblas elpensi klarigajn teoriojn pri la koncernaj fenomenoj. Ankaŭ la rilatoj de la homa specio kun la natura medio povas esti tereno de ekologio.
La nuntempa signifo de la vorto ekologio estas pli vasta ol ĝi estis en la unuaj jardekoj de la evoluado de tiu ĉi scienco. Eĉ pli, aŭdante pri ekologiaj aferoj oni kutime pensas, ke temas pri mediprotektado, ekzemple celado gardi endanĝeritajn speciojn aŭ naturajn mediojn, kaj biodiverseco. (vd. ankaŭ Ekologiismo).
Fine, de ĉ. tridek jaroj la vorto "ekologio" estas ricevinta ankaŭ trian sencon: tiu de ekologiismo aŭ de politika ekologio (pri tio vidu ankaŭ Verdaj Partioj).
Tian ĉi sencoŝanĝiĝon multe kontribuis ĉiam pli rimarkeblaj konsekvencoj de la homa influo al la medio. Resume, en kelkaj landoj oni distingas inter kelkaj nocioj, en kelkaj ne. Ekzemple, anglalingvanoj distingas la vortojn ecological (rilata al la scienco ekologio) kaj environmental (rilata al la medio kaj mediprotektado), kaj ruslingvanoj uzas ambaŭkaze la vorton экологический (ekologia).
|
Kunlaboraĵo de la semajno
|
|
|
Sezona artikolo
|
Centra hejtado estas tipo de la hejtado, kiam oni hejtas tutan konstruaĵon aŭ konstruparton per aparte lokita hejtilo.
La plej frua formo de la centra hejtado estis la hipokaŭsto, kiam oni hejtis en la antikva romia imperio per varma aero.
Moderna kaj plej ofta formo de la centra hejtado estas la hejtado per varmega akvo, kiam oni kondukas la varman akvon tra tuboj al la radiatoroj en la ejoj. La varma akvo estas produktita plej ofte en hejtilo funkciigita plej ofte per fosila fuelo (gaso, solidaj brulaĵoj kiel ligno, karbo aŭ per hejtoleo). Malofte oni uzas varman akvon de nuklea centralo aŭ geoterma energio.
Oni povas ofte kombini la hejtadon kun ventilado, aerreguligo (malvarmigo) per elektra instalaĵo. Tiam oni uzas plej ofte aeron pro transigi la bezonatan temperaturon.
|
|
|
Trukoj kaj konsiloj
|
Por redakti paĝon, simple alklaku ligilon [Redaktu], kiu troviĝas supre de ĉiu paĝo. Tiam vi ricevas novan paĝon, en kiu estas kampo por redakti la tekston (redaktofenestro).
Tajpu viajn aldonojn kaj ŝanĝojn kaj elektu poste "Konservu ŝanĝojn". Por certeco estas bone unue elekti "Antaŭrigardu" por kontroli, kaj nur poste elekti "Konservu ŝanĝojn".
Se vi volas testi kaj lerni, kiel oni redaktas, vi povas fari tion en la Provejo. |
Ĉu vi sciis ke...
|
Vegetarismo estas maniero de homa nutrado. Vegetarano evitas manĝadon de viando. La plejmulto de vegetaranoj tamen manĝas produktojn de bestoj, ekzemple ovojn, laktoproduktojn aŭ mielon. Nur veganismo, specifa formo de vegetarismo, rifuzas konsumi bestoproduktojn ĝenerale.
|
Bildo de la semajno
|
Domo – en la plej ĝenerala signifo – estas strukturo konstruita de homoj, kiu havas murojn kaj tegmenton. |
|
